فارسی
English
Turkish
در این مقاله می خواهیم درباره روش های بکاپ گیری شبکه صحبت کنیم. به احتمال زیاد اگر به سراغ این مقاله آمده اید می دانید که “بکاپ گیری شبکه” دقیقا چیست و ممکن ام هستش که ندانید دقیقا بک آپ گرفتن شامل چه چیزی می شود. فرقی ندارد که از کدام دسته باشید، اینکه بک آپ گرفتن چیست با یک توضیح کوتاه مشخص می شود اما مهمترین کار این است که ما بفهمیم دقیقا چگونه باید بکاپ گیری شبکه انجام دهیم و از چه روش هایی باید استفاده کنیم. در اینجا می خواهیم درباره همین موضوعات صحبت کنیم و قرار است که بهترین روش های بک آپ گیری شبکه و سرور را به شما معرفی کنیم و به علاوه آن، چند مورد از نرم افزار های بکاپ گیری شبکه را هم که جزو بهترین ها هستند به شما معرفی کنیم تا کارتان برای بک آپ راحت شود. همراه ما باشید.
بکاپ (پشتیبان) گیری شبکه
بکاپ گیری شبکه یکی از دغدغه های اصلی مدیران شبکه می باشد. بکاپ یا همان Backup در لغت به معنی پشتیبان است و ‘بکاپ گیری شبکه’ شامل هر نوع اموری در حوزه ی پشتیبانی شبکه می شود که از اطلاعات روی شبکه یک پشتیبان تهیه کنیم که اگر احیانا اتفاقی برای اطلاعات اصلی افتاد، ما نسخه پشتیبان از اطلاعات را داشته باشیم تا بتوانیم از آن ها استفاده کنیم. بکاپ گیری شبکه یکی از مهمترین امور در نگهداری شبکه کسب و کار ها محسوب می شود و این کار در تمامی سازمان هایی که با سرور و شبکه سر و کار دارند انجام می شود. بک آپ باعث می شود که بتوانیم امنیت داده های خودمان را توسط خدمات پشتیبانی شبکه و سخت افزار تضمین کنیم و هر اتفاقی اعم از ایجاد اختلال ها و حملات اگر بوجود آمد، خسارت های جبران نا پذیر به شبکه ما وارد نشود.
بکاپ گیری شبکه باید به صورت همیشگی و مداوم انجام بشود تا امنیت اطلاعات تضمین شود. مدیران شبکه هرگز نباید از این موضوع غافل بشوند. برای اینکه اهمیت بکاپ گیری را بهتر متوجه شویم، جا دارد که یک مثال در این مورد برای شما بزنیم. تصور کنید که سایت کسب و کار شما روی یک سرور می باشد و کسب درآمد شما هم به طور کامل به این سایت بستگی دارد. حال یک تهدید اعم از یک حادثه طبیعی، سهوی، یک ویروس یا بد افزار و … در سرور باعث می شود که سایت شما به طور کلی نابود شود و اطلاعات آن از روی سرور برداشته شود. در این صورت است که بکاپ سایت شما به کمک شما می آید و شما می توانید دوباره سایت خودتان را با همان اطلاعات روی سرور راه اندازی کنید و آسیب را جبران کنید.
حال دیگر وقت آن رسیده است که به سراغ انواع روش های بکاپ گیری شبکه برویم.
“بکاپ گیری شبکه” با روش های مختلفی انجام می شود که هر کدام از آن ها ویژگی ها و کاربرد های خاص خودشان را دارند. به چند مورد از این روش ها در این مقاله خواهیم پرداخت.
Full Backup
در این روش از بکاپ گیری شبکه ، از تمامی داده های موجود در شبکه توسط پشتیبانی شبکه های کامپیوتری ، پشتیبان گرفته می شود. یعنی برای این روش مهم نیست که تغییرات و تشابه اطلاعات دقیقا به چه صورت است، بلکه بکاپ گیری از تمامی اطلاعات انجام می شود. مزیت این روش این است که هم سریع و هم آسان تمامی داده ها را بازیابی می کند. اشکال این روش هم این است که فضای ذخیره سازی زیادی را اشغال می کند.
Incremental Backup
به این روش بکاپ گیری شبکه ، بکاپ گیری افزایشی نیز گفته می شود که در بسیاری از نرم افزار ها کاربرد دارد. این روش به این صورت است که ابتدا یک بکاپ کلی یا Full Backup از اطلاعات گرفته می شود و در بکاپ گیری های بعدی، از تغییراتی که در بازه زمانی بین دو بکاپی است که انجام می شود. مزیت این روش این است که هم سرعت آن بالاست و هم فضای زیادی اشغال نمی کند و حداقل می توان گقت که از روش Full Backup فضای کمتری ایجاد می کند. اشکال این روش این است بازیابی اطلاعات در زمان بیشتری صورت می گیرد و سرعت Restore کردن اطلاعات از Full Backup کمتر است.
Reverse Incremental Backup
در این روش اول از همه یک فول بکاپ گیری شبکه از اطلاعات صورت می گیرد و در دفعات بعدی، همان بکاپ افزایشی گرفته می شود. حال تغییرات ایجاد شده روی نسخه اولیه Full Backup اعمال می شود. مزیت این روش این است که سرعت بازیابی اطلاعات آن نسبت به بک آپ گیری افزایشی بسیار بیشتر است.
Cloud Backup
این روش امروزه بسیار به نسبت قبل رواج پیدا کرده است و سازمان ها معمولا به تازگی از این روش برای تامین امنیت داده ها بیشتر استفاده می کنند. بکاپ گیری اطلاعات شبکه در این روش به این صورت است که بکاپ اطلاعات به Cloud انتقال داده می شود که برخی از شناخته شده ترین این Cloud ها شامل Microsoft Azure، Amazon Glacier، Google Cloud Storage و موارد مشابه این ها می شوند. مزیت این روش این است که شما اصلا نیازی به فضای ذخیره سازی نرم افزاری برای این مورد ندارید اما در عین حال امنیت حریم خصوصی این روش کم است و گاهی ممکن است باعث پاک یا خراب شدن اطلاعات در شبکه بشوند.
بهترین نرم افزار های بکاپ گیری شبکه چیست
حال می خواهیم کمی کار شما را برای بکاپ گیری شبکه راحت تر کنیم و در ادامه به معرفی چند مورد از بهترین نرم افزار های بکاپ گیری سرور را به شما معرفی کنیم این نرم افزار ها شامل موارد زیر هستند:
- Veeam Backup & Replication
- Acronis
- DPM
- Backup Exec
- Windows Server Backup
البته این موضوع و نکته را باید مد نظر قرار بدهید که اگر ویندوز سرور شما Virtual Machine یا ماشین مجازی است، باید از نرم افزار Veeam و Backup Exec استفاده کنید که البته پیشنهاد ما Veeam هستش که هم قوی تر است و هم کار با آن ساده تر می باشد.
استراتژی ۳-۲-۱؛ قاعدهای که از دست دادن اطلاعات جلوگیری میکند
رایجترین اشتباه در بکاپ گیری شبکه این است که فقط یک نسخه پشتیبان وجود دارد و آن هم در همان اتاق سروری نگهداری میشود که داده اصلی در آن است. آتشسوزی، سرقت، نوسان برق یا یک باجافزار، هر دو را با هم از بین میبرد.
قاعده ۳-۲-۱ سادهترین پاسخ به این مسئله است و در بیشتر استانداردهای امنیت اطلاعات پذیرفته شده است:
- ۳ نسخه از داده داشته باشید: یک نسخه اصلی و دو نسخه پشتیبان.
- روی ۲ نوع رسانه متفاوت ذخیره کنید: مثلاً دیسک داخلی و NAS، یا NAS و فضای ابری. اگر هر دو نسخه روی یک نوع دیسک باشند، یک ایراد سختافزاری مشترک هر دو را از کار میاندازد.
- ۱ نسخه خارج از محل (Off-site) نگه دارید. این همان نسخهای است که در حادثه فیزیکی سازمان را نجات میدهد.
نسخه مدرنتر این قاعده، ۳-۲-۱-۱-۰، یک نسخه غیرقابل تغییر (immutable یا offline) و صفر خطای تأییدنشده را هم اضافه میکند — چون باجافزارهای امروزی عمداً اول سراغ خود فایلهای پشتیبان میروند.
Differential Backup؛ روشی که معمولاً فراموش میشود
در کنار چهار روش بالا، روش پنجمی هم وجود دارد که در عمل بین Full و Incremental قرار میگیرد. در بکاپ تفاضلی، هر بار تمام تغییرات نسبت به آخرین بکاپ کامل ذخیره میشود، نه نسبت به بکاپ قبلی.
نتیجهاش یک معامله روشن است: فایلهای پشتیبان بزرگتر از Incremental میشوند ولی بازیابی خیلی سریعتر است، چون فقط به دو فایل نیاز دارید: آخرین بکاپ کامل و آخرین بکاپ تفاضلی. در روش افزایشی، برای بازیابی باید کل زنجیره را از آخرین Full تا امروز پشت سر هم بازگردانید و اگر یک حلقه زنجیره خراب باشد، همه چیز از آن نقطه به بعد از دست میرود.
مقایسه روشهای بکاپ گیری شبکه
| روش | سرعت بکاپ | حجم اشغالی | سرعت بازیابی | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| Full | کند | زیاد | خیلی سریع | حجم داده کم، پایه هر چرخه |
| Incremental | خیلی سریع | کم | کند (وابسته به زنجیره) | پنجره زمانی کوتاه شبانه |
| Differential | متوسط | متوسط | سریع | تعادل بین فضا و زمان بازیابی |
| Reverse Incremental | متوسط | متوسط | خیلی سریع برای آخرین نسخه | محیطهای مجازی |
| Cloud | وابسته به پهنای باند | بدون محدودیت فیزیکی | وابسته به پهنای باند | نسخه خارج از محل |
در عمل بیشتر سازمانها ترکیب میکنند: یک بکاپ کامل هفتگی، بکاپ افزایشی روزانه، و یک نسخه ابری هفتگی بهعنوان نسخه خارج از محل.
RPO و RTO؛ دو عددی که استراتژی را تعیین میکنند
پیش از انتخاب روش و نرمافزار، باید به دو سوال پاسخ داد. این دو پاسخ، بقیه تصمیمها را خودبهخود مشخص میکنند:
RPO (Recovery Point Objective): چقدر داده را میتوانید از دست بدهید؟ اگر پاسخ «حداکثر یک ساعت» است، بکاپ شبانه کافی نیست و باید سراغ چرخههای کوتاهتر یا رونویسی پیوسته بروید.
RTO (Recovery Time Objective): چقدر میتوانید متوقف بمانید؟ اگر سرویسی دارید که دو ساعت توقفش فروش را متوقف میکند، بکاپی که بازیابیاش هشت ساعت طول میکشد عملاً به کارتان نمیآید.
نکته مهم این است که لازم نیست همه سرویسها RPO و RTO یکسان داشته باشند. دیتابیس مالی و فایلهای آرشیو دو سطح کاملاً متفاوت میخواهند؛ دستهبندی سرویسها بر اساس حساسیت، هم هزینه را پایین میآورد هم طراحی را واقعبینانه میکند.
بکاپ با RAID و آرشیو یکی نیست
این سوءتفاهم به اندازهای رایج است که بارها باعث از دست رفتن کامل داده شده است.
RAID بکاپ نیست. RAID فقط در برابر خرابی فیزیکی دیسک محافظت میکند. اگر کاربری فایلی را پاک کند، باجافزار داده را رمز کند یا دیتابیس خراب شود، RAID همان خرابی را بلافاصله روی همه دیسکها تکرار میکند.
آرشیو بکاپ نیست. بکاپ نسخه دومی از داده فعال است برای بازگرداندن؛ آرشیو انتقال داده غیرفعال به فضای ارزانتر برای نگهداری طولانیمدت است. اگر فایلی را آرشیو کنید و از دیسک اصلی پاک کنید، دیگر نسخه دومی ندارید.
هماهنگسازی ابری (Sync) بکاپ نیست. سرویسهای همگامسازی، حذف و رمزنگاری را هم همگام میکنند. بدون نسخهبندی (versioning)، خرابی در چند دقیقه به نسخه پشتیبان هم میرسد.
تست بازیابی؛ تنها روش اطمینان از بکاپ
پشتیبانگیریای که تا حالا یک بار بازیابی نشده، فقط یک فرضیه است. در عمل دلایل شکست بازیابی معمولاً چیزهایی هستند که تا روز حادثه دیده نمیشوند:
- زمانبندی چند ماه قبل متوقف شده و کسی متوجه نشده
- فضای مقصد پر شده و چرخهها بیصدا شکست خوردهاند
- بکاپ گرفته شده ولی یک دیتابیس مهم از فهرست جا مانده
- رمز فایل پشتیبان را کسی ندارد یا نزد کارمندی است که دیگر در سازمان نیست
به همین دلیل، تست دورهای بازیابی باید بخشی از رویه باشد، نه کاری که فقط هنگام بحران انجام میشود. یک تست ساده ماهانه — برگرداندن یک فایل یا یک ماشین مجازی در محیط جدا — بیشتر این موارد را زود نشان میدهد. پایش خودکار وضعیت چرخههای بکاپ هم بخشی از خدمات مانیتورینگ شبکه است.
کامکو در زمینه بکاپ گیری چه کاری انجام میدهد؟
طراحی بکاپ بیشتر از آنکه مسئله نرمافزار باشد، مسئله تصمیمگیری است: چه دادهای، هر چند وقت یک بار، کجا و تا کی نگه داشته شود.
در قرارداد خدمات بکاپ گیری از شبکه کامکو، این موارد مشخص میشود: فهرست دادهها و سرویسهای تحت پوشش، RPO و RTO هر دسته، چرخه و محل نگهداری هر نسخه، مدت نگهداشت، و دوره تست بازیابی.
اگر زیرساخت شما مجازیسازی شده است، طراحی بکاپ در سطح ماشین مجازی انجام میشود که هم سریعتر است و هم بازگرداندن کل سرور را ممکن میکند (بیشتر درباره مجازی سازی شبکه و سرور). نگهداری جاری سرورها هم در پشتیبانی و مدیریت سرور توضیح داده شده است.
سوالات متداول بکاپ گیری شبکه
هر چند وقت یک بار باید بکاپ گرفت؟
پاسخ به RPO شما بستگی دارد. برای فایلهای اداری معمولاً روزانه کافی است؛ برای دیتابیس مالی یا سامانه فروش، چرخههای چند ساعته یا رونویسی پیوسته لازم است.
بکاپ ابری امن است؟
اگر داده پیش از ارسال رمزنگاری شود و کلید نزد خود سازمان بماند، بله. نکته مهم این است که کلید رمزنگاری خودش هم باید جایی جدا از بکاپ نگهداری و مستند شود.
بکاپ را چند وقت نگه داریم؟
بستگی به الزامات قانونی و نوع داده دارد. الگوی رایج نگهداشت روزانه تا یک ماه، هفتگی تا سه ماه و ماهانه تا یک سال است. مدت نگهداشت باید در قرارداد مشخص باشد، چون مستقیماً روی هزینه فضا اثر میگذارد.
اگر باجافزار سراغ خود بکاپ برود چه؟
به همین دلیل دستکم یک نسخه باید غیرقابل تغییر یا جدا از شبکه باشد. نسخهای که همیشه به شبکه متصل و قابل نوشتن است، در برابر باجافزار محافظتی ندارد.
تفاوت بکاپ شبکه با بکاپ سرور چیست؟
در عمل یک طراحی واحدند. بکاپ سرور بر سرویسها و دیتابیسها تمرکز دارد و بکاپ شبکه علاوه بر آن، پیکربندی تجهیزات و فایلسرورها را هم پوشش میدهد.
