راه اندازی مانیتورینگ شبکه گام‌به‌گام؛ از فهرست تجهیزات تا هشدار درست

نصب نرم‌افزار مانیتورینگ کار یک بعدازظهر است. سخت‌ترین بخش را هفته بعد می‌بینید، وقتی روزی دویست ایمیل هشدار می‌رسد و اولین نفری که آن‌ها را فیلتر می‌کند، خود مدیر شبکه است. راه اندازی مانیتورینگ شبکه یعنی رسیدن به نقطه‌ای که هر هشدار ارزش خواندن داشته باشد.

گام ۱: اول بنویسید چه چیزی نباید بخوابد

از سرویس شروع کنید، نه از تجهیز. مثلاً نرم‌افزار حسابداری، پوشه‌های مشترک، ایمیل و تماس تلفنی. بعد برای هر کدام مسیرش را بنویسید: سرور، سوئیچ، فایروال و لینک اینترنت. این فهرست نشان می‌دهد پایش کدام تجهیز واقعاً مهم است.

اگر نقشه شبکه ندارید، همین مرحله آن را هم می‌سازد.

گام ۲: ابزار را متناسب با نیرو انتخاب کنید

برای شبکه کوچک با یک مسئول IT، ابزاری با نصب ساده بهتر است. برای شبکه بزرگ‌تر با کارشناس فنی، گزینه‌های متن‌باز منطقی‌ترند. مقایسه گزینه‌ها را در راهنمای انتخاب نرم افزار مانیتورینگ شبکه ببینید. سرور مانیتورینگ را هم روی سروری جدا از سرویس‌های اصلی بگذارید.

گام ۳: دسترسی امن به تجهیزات

روی سوئیچ و فایروال SNMP را فعال کنید و تا جایی که تجهیز پشتیبانی می‌کند، نسخه ۳ را به کار ببرید. نسخه‌های قدیمی‌تر رمزنگاری ندارند. دسترسی را هم فقط به آی‌پی سرور مانیتورینگ محدود کنید. برای سرورها عامل نصب کنید یا از WMI و SSH استفاده کنید.

یک حساب جدا و فقط‌خواندنی بسازید. مانیتورینگ به دسترسی مدیر نیاز ندارد و نباید رمز ادمین در آن ذخیره شود.

گام ۴: تجهیزات را مرحله‌ای اضافه کنید

اسکن خودکار کل شبکه وسوسه‌انگیز است، ولی صدها سنسور بی‌مصرف می‌سازد. با پنج تا ده تجهیز حیاتی شروع کنید و تا تنظیم شدن هشدارهایشان سراغ بقیه نروید. پرینترها و سیستم‌های کاربران را می‌شود برای آخر گذاشت یا اصلاً پایش نکرد.

گام ۵: حد هشدار را با رفتار واقعی شبکه تنظیم کنید

این جدول یک نقطه شروع پیشنهادی است و عدد مقدس نیست. یک تا دو هفته داده جمع کنید، بعد آن را با شبکه خودتان تطبیق دهید.

معیار	هشدار	بحرانی	چرا این شکل
فضای دیسک	بالای ۸۰٪	بالای ۹۰٪	فرصت خالی کردن یا افزایش فضا می‌ماند
پردازنده سرور	بالای ۸۵٪ به مدت ۱۵ دقیقه	بالای ۹۵٪ به مدت ۱۵ دقیقه	جهش‌های کوتاه طبیعی‌اند
لینک اینترنت	بالای ۸۰٪ به مدت ۳۰ دقیقه	قطع لینک	شلوغی با قطعی فرق دارد
سرویس حیاتی	–	متوقف شدن	تأخیر در این هشدار معنا ندارد
بکاپ	طولانی‌تر از معمول	اجرا نشدن یا خطا	بکاپ خراب تا روز حادثه دیده نمی‌شود
دمای اتاق سرور	بیشتر از حد مجاز سازنده	نزدیک حد خاموشی	خرابی کولر بی‌خبر می‌آید

گام ۶: برای هر هشدار یک صاحب تعیین کنید

بنویسید هشدار بحرانی به چه کسی می‌رسد، با چه کانالی و اگر تا بیست دقیقه جواب نداد به چه کسی بعدی. هشدارهای غیربحرانی را در گزارش روزانه جمع کنید و بی‌جهت پیامک نفرستید. برای پنجره تعمیرات هم بی‌صدا کردن زمان‌دار تعریف کنید، وگرنه هر به‌روزرسانی یک موج هشدار می‌سازد.

گام ۷: خرابی را آزمایش کنید

این مرحله را تقریباً همه جا می‌اندازند. در یک زمان خلوت یک لینک پشتیبان را قطع کنید یا سرویس آزمایشی را متوقف کنید. هشدار رسید؟ چند دقیقه طول کشید؟ به دست آدم درست رسید؟ اگر این را نسنجیده باشید، در واقع نمی‌دانید مانیتورینگ کار می‌کند.

نگه داشتن مانیتورینگ بعد از راه‌اندازی

هر ماه هشدارهایی را که کسی به آن‌ها واکنش نشان نداد مرور کنید و یا حدشان را عوض کنید یا حذفشان کنید. هر تجهیز تازه هم باید در چک لیست نصب باشد تا از پایش جا نماند. نگاه به نمودارها هر سه ماه، برای خرید بعدی هم راهنماست. جزئیات ترافیک را در مانیتورینگ ترافیک شبکه نوشته‌ایم.

اگر نیروی نگهداری این کار را ندارید، خدمات مانیتورینگ کامکو راه‌اندازی، تنظیم هشدارها و پاسخ به آن‌ها را بر عهده می‌گیرد. در مقاله مانیتورینگ شبکه و نحوه اجرای آن هم تصویر کلی این کار آمده است.

پرسش‌های رایج درباره راه‌اندازی مانیتورینگ

راه اندازی مانیتورینگ شبکه چقدر طول می‌کشد؟

برای یک شبکه کوچک، نصب اولیه چند ساعت است. ولی تنظیم حد هشدارها معمولاً دو تا چهار هفته زمان می‌خواهد، چون باید رفتار عادی شبکه را ببینید. در شبکه‌های چندشعبه این زمان بیشتر می‌شود.

سرور مانیتورینگ باید کجا باشد؟

جدا از سرویس‌هایی که پایش می‌کند. اگر مانیتورینگ روی همان سروری باشد که از کار می‌افتد، هشداری هم فرستاده نمی‌شود. برای شبکه چندشعبه، گره پایش در هر شعبه کمک می‌کند ارتباط بین شعب هم دیده شود.

آیا مانیتورینگ شبکه را کند می‌کند؟

با تنظیم درست، بار آن کم است. فاصله جمع‌آوری یک تا پنج دقیقه برای بیشتر معیارها کافی است. فاصله خیلی کوتاه روی تجهیزات قدیمی می‌تواند پردازنده را درگیر کند، پس آن را مرحله‌ای کم کنید.