مجازی سازی شبکه و سرور

مجازی سازی شبکه با هدف بهینه ­سازی کاربرد منابع فیزیکی شبکه، ایجاد شده است که با نرم افزارها و سخت افزارهای مرتبط با شبکه کار می­کند. ماشین مجازی نرم افزاری است که عملیات مجازی سازی را انجام می­دهد و می­تواند با تمامی سرورها و شبکه­ ها ارتباط می­گیرد. نه تنها سرورها، بلکه سیستم عامل­ها هم قابلیت مجازی سازی دارند. اما دقت کنید همیشه حواستان به پشتیبانی و نگه داری شبکه باشد .

تصور کنید در یک شرکت متوسط، برای هر واحد کاری یک سرور مجزا نیاز باشد؛ واحد مالی، منابع انسانی، وب‌سایت و دیتابیس هرکدام سرور اختصاصی خود را داشته باشند. نتیجه چیست؟ هزینه خرید سخت‌افزار، مصرف برق، خنک‌سازی و مدیریت سرورها سر به فلک می‌کشد. اینجا است که مجازی‌سازی شبکه (Network Virtualization) به کمک سازمان‌ها می‌آید.

مجازی‌سازی با تقسیم منابع سخت‌افزاری به چند بخش مجزا، این امکان را فراهم می‌کند که چندین ماشین مجازی روی یک سرور فیزیکی اجرا شوند. در نتیجه، بهره‌وری افزایش پیدا می‌کند، هزینه‌ها کاهش می‌یابد و مدیریت شبکه ساده‌تر و هوشمندانه‌تر می‌شود.

در این مقاله به زبان ساده توضیح می‌دهیم که مجازی‌سازی شبکه چیست، چه کاربردهایی دارد، چه مزایا و معایبی به همراه دارد و چه نرم‌افزارهایی برای پیاده‌سازی آن استفاده می‌شوند.

مجازی ­سازی شبکه چیست؟

مجازی سازی شبکه با هدف بهینه­ سازی کاربرد منابع فیزیکی شبکه ایجاد شده است که منابع موجود در یک شبکه جهت ادغام چندین شبکه فیزیکی یا ایجاد یک شبکه نرم افزاری بین تعدادی ماشین مجازی، به یکدیگر متصل می­شوند. نرم افزار مجازی سازی با تقسیم منابع بین کاربران، امکان دستیابی مستقل به هر بخش را به کاربران می­دهد.

از این رو می­توان کاربران و منابع شرکت را مدیریت کرد. در حقیقت به جای افزایش سخت افزارهای مورد نیاز کاربران، تجهیزات مجازی سازی را افزایش می­دهیم. البته گفتنی است که مجازی سازی فقط مختص به شبکه نیست بلکه شامل سرور، محل ذخیره­ سازی ، بکاپ گیری و حتی دسکتاپ کاربران هم می­شود.

کاربرد مجازی سازی شبکه

مجازی سازی شبکه موجب بهبود بهره­وری می­شود و با افزایش سطح پویایی سیستم، زمینه بهبود سرعت انتقال داده­ ها، ایمنی، انعطاف­پذیری و مقیاس­ پذیری شبکه را فراهم می­کند. مجازی سازی موجب فعالیت اتوماتیک بسیاری از عملکردها می­شود و پیچیدگی­های شبکه کاهش می­یابد و مدیریت شبکه آسان­تر و کاراتر می­شود.

مجازی‌سازی شبکه تنها به کاهش هزینه‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه طیف وسیعی از مزایا و قابلیت‌ها را برای سازمان‌ها به همراه دارد. مهم‌ترین کاربردهای آن عبارتند از:

چک‌لیست کاربردها

• بهینه‌سازی منابع سخت‌افزاری: استفاده حداکثری از سرورها و کاهش نیاز به خرید تجهیزات جدید.

• افزایش انعطاف‌پذیری و مقیاس‌پذیری: امکان اضافه یا کم کردن منابع شبکه تنها با چند کلیک.

• بهبود امنیت و ایزوله‌سازی سرویس‌ها: جداسازی سرویس‌ها از یکدیگر برای جلوگیری از انتشار خطا یا حمله.

• پشتیبان‌گیری و Disaster Recovery آسان‌تر: امکان بازیابی سریع اطلاعات و سرویس‌ها در صورت خرابی.

• مدیریت متمرکز و ساده‌تر: کنترل و نظارت بر همه منابع از یک داشبورد مرکزی.

• افزایش سرعت راه‌اندازی سرویس‌ها: ایجاد ماشین‌های مجازی جدید در کمترین زمان ممکن.

---

جدول مقایسه‌ای مزایای مجازی‌سازی شبکه

مزایای مجازی سازی

1. مجازی سازی باعث کاهش پیچیدگی ­های سیستم می­شود و از این رو فضای اشغالی کاهش می­یابد.
2. مجازی سازی شبکه کاهش هزینه ­هایی هم­چون نگهداری، خنک­ کننده­ها، تامین برق مورد نیاز و تامین UPS را به همراه دارد.
3. شبکه مجازی شده به صورت اتوماتیک از اطلاعات شبکه بک آپ می­گیرد و امکان دسترسی و بازیابی سرویس­های کاربردی تسهیل می­یابد.
4. در صورت لزوم، امکان جابه­ جایی ماشین مجازی و عملکردهای آن فراهم است.
5. مجازی سازی موجب می­شود عملیات­ هایی چون تقسیم­بندی و اختصاص ­دهی منابع پویا، تنظیمات دسترسی به منابع و آماده­ سازی سخت افزاری آسان شوند.
6. زمینه رشد کسب و کارها و پاسخگویی به درخواست برنامه ­های کاربردی فراهم می­شود.
7. مجازی سازی با کاهش تاثیر برنامه ­های کاربردی بر روی یکدیگر، مانع از کندی و قطعی شبکه می­شود.
8. بروزرسانی نرم افزار کانتینر باامنیت بیشتری نصب و اجرا می­شود.
9. امنیت برنامه­ های کاربردی افزایش می­یابد.
10. به دلیل عدم ارتباط ماشین­های مجازی با یکدیگر، آسیب ­پذیری شبکه کاهش می­یابد.

بیشتر بخوانید : برای رفع اشکال موردی روی کمک ما حساب کنید .

معایب مجازی سازی شبکه

مجازی سازی علاوه بر اینکه مزایای زیاد دارد، دارای معایبی هم هست که ما در زیر به آنها اشاره می کنیم:

• هزینه­ه ای اولیه راه­ اندازی دیتاسنتر و نرم افزار مجازی سازی شبکه بسیار بالاتر از روش­های سنتی است.
• باتوجه به رشد علم، حضور کارشناس IT جهت نظارت بر مجازی سازی واجب است.
• آموزش مدیران شبکه نیازمند هزینه بالا است.
• برخی برنامه­ ها و سرورها با نرم افزار مجازی سازی هماهنگ نیستند.
• امکان عدم دسترسی به اطلاعات سازمان وجود دارد.

بیشتر بخوانید : با خدمات it بیشتر آشنا شوید .

ماشین مجازی چیست؟

ماشین مجازی نرم افزاری است که برنامه­ ها را بدون اتصال به هر گونه ماشین فیزیکی، اجرا می­کند. یک یا چند ماشین مجازی می­تواند بر روی یک رایانه فیزیکی نصب و اجرا شود و این در حالی است که هر ماشین سیستم عامل مربوط به خود را می­طلبد.

ماشین­های مجازی دارای سیستم عامل مشخصی هستند که از این رو عملکرد متنوعی دارند. ماشین مجازی قابل اجرا بر روی سرور، سیستم­های دسکتاپ و سیستم عامل­های مختلف است. از این رو ماشین مجازی استفاده گسترده­ای دارد.

انواع مجازی سازی سرور چگونه انجام می شود؟

• مجازی سازی دسکتاپ Desktop Virtualization

در این نوع از مجازی سازی، کاربران می­توانند از بخش مجزا و مستقل مختص به خود استفاده کنند. امکان استفاده به صورت فیزیکی و بیرونی از هر بخش سرور و شبکه برقرار است. یکی از مزایای مجازی سازی دسکتاپ، امکان استفاده از سیستم عامل­های گوشی­های همراه است که با مجازی سازی سیستم عامل­هایی مانند Android وiOS   دسکتاپ مجازی شده در اختیار کاربر قرار می­گیرد.

• مجازی سازی ذخیره ­سازها Storage Virtualization

در مجازی سازی Storage Virtualization، امکان استفاده از دیسک­های فیزیکی و بیرونی در قالب شبیه­سازهای نرم افزاری فراهم شده است. از مزایای مجازی سازی ذخیره سازها، می­توان به تهیه نسخه­های چندگانه از داده­های خود کاربر اشاره کرد و حتی می­توان داده­ها را بین چند کاربر به اشتراک گذاشت. یکی دیگر از مزایای مجازی سازی ذخیره سازها، در اختیار قرار دادن امنیت و سطح دسترسی قابل تعریف شبکه به کاربران، است. مجازی سازی ذخیره سازها با محدود کردن دسترسی، خطرات تهدیدکننده شبکه را کاهش می­دهد در حالی که هر کاربر و یا هر پایگاه داده­ای می تواند از ساختار و پیکربندی خاص خود استفاده کند.

• مجازی سازی Paravirtualization

در این نوع از مجازی‌ سازی، سیستم عامل مهمان، کاملا ایزوله نمی­باشد، این جمله به این معنا است که سیستم عامل با سخت ‌افزار مستقیما ارتباط دارد. برای این نوع مجازی سازی نیاز به اعمال تغییراتی در هسته سیستم عامل است. از این رو بایستی source سیستم‌ عامل را در دسترس باشد. در این روش، سیستم عامل مهمان با هایپروایزر در ارتباط است. این نوع مجازی سازی عمدتا برای مدیریت حافظه کاربرد دارد.

بیشتر بخوانید : پشتیبانی شبکه و سرور خورد را به ما بسپارید .

• مجازی ‌سازی شبکه  Network Virtulization

مجازی سازی شبکه یکی دیگر از انواع مجازی ‌سازی می‌باشد که برای سازگار کردن شبکه‌های کامپیوتری در محیط‌های مجازی، کاربرد دارد. در این نوع مجازی سازی، قسمت مجازی شبکه از تجهیزات شبکه مجزا شده است، این جمله گویای مجزا بودن نرم افزار از سخت افزار است. مجازی ‌سازی شبکه موجب افزایش استفاده از حداکثر ظرفیت منابع شبکه می­شود. بخش هوشمند شبکه، وظایف مدیریت و کنترل سرویس‌ها و منابع شبکه را برعهده دارد.

• مجازی سازی اپلیکیشن

مجازی ‌سازی اپلیکیشن مشابه مجازی ‌سازی دسکتاپ عمل می­کند. در این روش، اپلیکیشن بر روی یک سرور به صورت مجازی، در دسترس کاربران قرار می­گیرد. تمام پردازش‌ها توسط سرور صورت می­پذیرد. کاربر هیچ گونه دخل و تصرفی در مجازی سازی ندارد ولی می­تواند از طریق  deviceهای مختلف به اپلیکیشن دسترسی داشته باشد.

پرکاربردترین نرم افزارهای مجازی سازی سرور

برای پیاده‌سازی مجازی‌سازی در سازمان‌ها، نرم‌افزارها و پلتفرم‌های مختلفی وجود دارند که هرکدام ویژگی‌ها، مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند. انتخاب نرم‌افزار مناسب بستگی به نیازهای سازمان، بودجه و سطح دانش فنی تیم IT دارد.

جدول مقایسه‌ای پرکاربردترین نرم‌افزارهای مجازی‌سازی

---

نکات مهم در انتخاب نرم‌افزار

• اگر سازمان شما بزرگ است و نیاز به پایداری Enterprise دارید → VMware انتخاب مناسبی است.

• اگر زیرساخت شما مبتنی بر ویندوز است و تیم IT تجربه کمی دارد → Hyper-V بهترین گزینه است.

• اگر پروژه‌های شما Open Source است یا بودجه محدودی دارید → KVM انتخاب بهتری خواهد بود.

• اگر قصد آزمایش نرم‌افزار یا یادگیری دارید → VirtualBox کافی است.

سوالات متداول درباره مجازی‌سازی شبکه

۱. مجازی‌سازی شبکه چیست و چه کاربردی دارد؟
مجازی‌سازی شبکه فرآیندی است که منابع فیزیکی شبکه (مثل سرورها، سوئیچ‌ها و ذخیره‌سازها) را به چند بخش مستقل تقسیم می‌کند تا کاربران بتوانند از آن‌ها به‌صورت بهینه و ایزوله استفاده کنند. این فناوری باعث کاهش هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری و ساده‌تر شدن مدیریت شبکه می‌شود.

۲. چه تفاوتی بین مجازی‌سازی شبکه و مجازی‌سازی سرور وجود دارد؟
در مجازی‌سازی سرور، منابع سخت‌افزاری یک سرور به چند ماشین مجازی تقسیم می‌شود. اما در مجازی‌سازی شبکه، کل زیرساخت شبکه (از جمله ارتباطات و سرویس‌ها) به‌صورت نرم‌افزاری مدیریت و تقسیم می‌شود.

۳. مجازی‌سازی چه مزایایی برای سازمان‌ها دارد؟

• کاهش هزینه‌های خرید و نگهداری تجهیزات

• افزایش سرعت راه‌اندازی سرویس‌ها

• امکان مقیاس‌پذیری سریع

• افزایش امنیت و پایداری سرویس‌ها

• پشتیبان‌گیری و بازیابی ساده‌تر اطلاعات

۴. معایب مجازی‌سازی شبکه چیست؟

• هزینه اولیه بالا برای خرید نرم‌افزار و سخت‌افزار مناسب

• نیاز به تیم IT متخصص برای مدیریت و نگهداری

• ناسازگاری برخی نرم‌افزارها با محیط مجازی

• پیچیدگی در آموزش و پیاده‌سازی برای مدیران شبکه تازه‌کار

۵. پرکاربردترین نرم‌افزارهای مجازی‌سازی کدام‌اند؟
از جمله نرم‌افزارهای پرکاربرد می‌توان به VMware vSphere، Microsoft Hyper-V، Citrix XenServer، Red Hat KVM و Oracle VirtualBox اشاره کرد. انتخاب بهترین گزینه به نیاز سازمان، بودجه و زیرساخت موجود بستگی دارد.

۶. آیا مجازی‌سازی امنیت شبکه را افزایش می‌دهد؟
بله. با ایزوله کردن سرویس‌ها و ماشین‌های مجازی از یکدیگر، آسیب‌پذیری‌ها کاهش پیدا می‌کند و حملات سایبری محدود به یک بخش خاص می‌شوند. البته امنیت کامل نیازمند پیکربندی صحیح و نظارت مداوم است.

مقالات مرتبط :

مزایای استفاده از کابل فیبر نوری در شبکه | تعمیر و عیب یابی شبکه | مانیتورینگ شبکه و نحوه اجرا آن