راهنمای خرید سرور در سال ۱۴۰۴؛ از سرور اختصاصی تا ابری

در این مقاله قصد داریم یک راهنمای خرید سرور مناسب برای شما ارائه بدهیم. در مقالات قبلی بیشتر درباره بخش های مختلف سرور با شما صحبت کردیم اما در اینجا موضوع کمی فرق می کند. در اینجا می خواهیم به شما کمک کنیم که اگر قصد دارید سرور خریداری کنید، چه سروری بخرید و دقیقا چه سروری است که برای کار شما مناسب تر می باشد. قبل از هرچیز اما به سراغ ماهیت سرور خواهیم رفت تا ببینیم به طور کلی سرور چیست و از آن چه استفاده ای می شود. سپس نکات مهم خرید سرور را برای شما بازگو خواهیم کرد و قضاوت را در آخر بدون جانب داری به عهده شما خواهیم گذاشت که تصمیم بگیرید چه سروری برای خودتان تهیه کنید. پس در این مقاله همراه ما باشید.

فرض کنید شما صاحب یک فروشگاه اینترنتی هستید که روزانه صدها مشتری برای خرید وارد سایت‌تان می‌شوند. در ابتدا کار را با یک هاست اشتراکی ارزان شروع کرده‌اید، اما حالا با افزایش بازدید، سایت مدام کند می‌شود و گاهی حتی از دسترس خارج می‌شود. مشتری‌ها ناراضی‌اند و بعضی از آن‌ها خریدشان را نیمه‌کاره رها می‌کنند. تیم فنی به شما می‌گوید مشکل از هاست است و باید به فکر خرید سرور باشید.

اینجاست که سوال اصلی پیش می‌آید: کدام سرور برای شما مناسب است؟
آیا باید هزینه زیادی صرف سرور اختصاصی کنید؟ یا یک سرور مجازی (VPS) پاسخگوی نیازتان خواهد بود؟ شاید هم راهکار ابری بهترین گزینه باشد.

در این مقاله می‌خواهیم به زبان ساده، مهم‌ترین نکات انتخاب سرور را بررسی کنیم تا بدانید با توجه به نوع کسب‌وکار، تعداد کاربران و بودجه، چه سرویسی برای شما مناسب‌تر است.

انواع سرور

انتخاب سرور مناسب بستگی مستقیم به نوع کسب‌وکار، میزان بودجه، سطح امنیت موردنیاز و آینده‌نگری در توسعه زیرساخت دارد. در ادامه به معرفی انواع اصلی و فرعی سرورها می‌پردازیم:

1. سرور اختصاصی (Dedicated Server)

• مزایا:

  • منابع سخت‌افزاری کاملاً در اختیار شماست (CPU، RAM، Storage).

  • امنیت بالا به دلیل عدم اشتراک‌گذاری با دیگر کاربران.

  • مناسب برای پروژه‌های حساس، سازمان‌های بزرگ و اپلیکیشن‌های حیاتی.

• معایب:

  • هزینه خرید و نگهداری بسیار بالا.

  • نیاز به تیم متخصص برای مدیریت و مانیتورینگ.

  • ارتقا سخت‌افزار زمان‌بر و پرهزینه است.

---

2. VPS یا سرور مجازی (Virtual Private Server)

• مزایا:

  • هزینه کمتر نسبت به سرور اختصاصی.

  • استقلال در نصب سیستم‌عامل و نرم‌افزار.

  • مقیاس‌پذیری سریع‌تر نسبت به سرور اختصاصی.

• معایب:

  • منابع به‌صورت مجازی از یک سرور اصلی گرفته می‌شود (در شرایط ترافیک بالا احتمال کاهش کارایی وجود دارد).

  • امنیت پایین‌تر نسبت به Dedicated.

---

3. هاست اشتراکی (Shared Hosting)

• مزایا:

  • ارزان‌ترین گزینه برای شروع.

  • عدم نیاز به دانش فنی برای مدیریت.

• معایب:

  • منابع بین چندین کاربر به اشتراک گذاشته می‌شود.

  • امنیت پایین و وابستگی به عملکرد سایر سایت‌ها.

  • عدم امکان نصب نرم‌افزار دلخواه یا تغییرات سیستمی.

---

4. سرور ابری (Cloud Server)

• مزایا:

  • انعطاف‌پذیری بسیار بالا (پرداخت به‌اندازه مصرف).

  • مقیاس‌پذیری لحظه‌ای (Scaling).

  • آپ‌تایم بالا به دلیل معماری توزیع‌شده.

• معایب:

  • هزینه ماهانه متغیر بر اساس میزان مصرف.

  • وابستگی به سرویس‌دهنده ابری و قوانین آن.

---

5. Blade Server (بلید سرور)

• ویژگی‌ها:

  • برای دیتاسنترهای بزرگ طراحی شده است.

  • چندین سرور به صورت ماژول در یک شاسی قرار می‌گیرند.

  • مصرف انرژی و فضای فیزیکی کمتر نسبت به Rack Server.

• کاربرد: مناسب برای سازمان‌های بزرگ با نیاز پردازشی بالا.

---

6. Rack Server (رک سرور)

• ویژگی‌ها:

  • سرورهایی به شکل کیس که در رک‌های استاندارد قرار می‌گیرند.

  • مدیریت و خنک‌سازی ساده‌تر نسبت به سرورهای ایستاده.

• کاربرد: رایج‌ترین انتخاب برای شرکت‌های متوسط و بزرگ.

---

جدول مقایسه‌ای انواع سرورها

راهنمای خرید سرور به چه دلیلی ارائه می‌شود؟

“راهنمای خرید سرور” به این خاطر لازم است ارائه شود که امروزه بیشتر شرکت ها به سرور نیاز دارند. به این خاطر که معمولا برای نیاز های پردازشی، ذخیره سازی داده و میزبانی سرویس ها، سرور ها هستند که به کمک شرکت ها می آیند. همانطور هم که شاید بدانید، سرور ها انواع مختلفی دارند که بسته به نیاز و بودجه، می توانید از این سرور ها استفاده کنید که هر کدام از این انواع سرور ها مزیت ها و معایب خودشان را دارند و قرار نیست شما را مجاب کنیم که حتما از یک نوع سرور خاص استفاده کنید. در واقع حتی خدمات پشتیبانی شبکه نیز بدون سرور بی‌معنی می‌شوند. به این خاطر که کار هر شرکت با شرکت دیگر متفاوت است و برای همه شرکت ها نباید یک حکم کلی را در نظر گرفت. پس بهتر است بدون معطلی به سراغ راهنمای خرید سرور برویم تا شما هم بتوانید راحت تر برای خرید سرور تصمیم بگیرید.

قبل از هرچیز خیلی کوتاه، صرفا برای روشن تر شدن موضوع، سرور را تعریف می کنیم. سرور در واقع یک کامپیوتر همیشه روشن با سخت افزار های بسیار قوی است که درخواست ها از طرف کاربر(Client) به سرور فرستاده می شود، سرور درخواست را پردازش می کند و سپس به آن پاسخ می دهد. حال ممکن است این پروسه، باز کردن صفحه یک سایت باشد یا استفاده از یک اپلیکیشن تحت وب و یا هرچیز دیگری که با سرور سر و کار دارد. این موضوع با پشتیبانی شبکه های کامپیوتری تفاوت دارد، در واقع سرور ها انواع مختلفی دارند که در ادامه راهنمای خرید سرور به آن ها خواهیم پرداخت.

انواع اصلی سرور ها در راهنمای خرید سرور

اولین کاری که شما در خرید سرور انجام می دهید این است که انتخاب کنید دقیقا سرور شما از چه نوعی باشد. این سرور ها سه دسته بندی اصلی دارند که شامل سرور اختصاصی، فضای میزبانی اشتراکی یا همان هاست اشتراکی و VPS (Virtual Private Server) می شوند. سرور اختصاصی در واقع به سرور هایی گفته می شوند که فقط میزبانی سرویس های شما را برعهده دارند و مختص به شما هستند اما مسلما قیمت بسیار بالایی هم دارند. هاست اشتراکی هم در واقع یک فضای میزبانی است که به جز سرویس های شما، سرویس های چند شرکت یا کسب و کار دیگر را هم دارند که با وجود معایب زیاد، هزینه بسیار پایینی دارند. سرور مجازی یا VPS هم که در مقالات قبلی درباره آن صحبت کردیم در واقع یک سرور اختصاصی است که بخش های کوچکتر تقسیم شده است. پس خدمات پشتیبانی شبکه و سخت افزار برای سرورهای مجازی نمی‌توانند استفاده شوند.

ضمن اینکه باید گفت انواع فرعی دیگری هم از سرور ها وجود دارند که هرکدام ویژگی های خاصی دارند، باید گفت همه این سرور ها مزایا و معایب خودشان را دارا می باشند. شما باید بر پایه کاری که می خواهید انجام دهید تصمیم بگیرید که کدام سرور برای شما مناسب تر است. حال این مواردی که باید به آن ها برای انتخاب سرور دقت کنیم چه چیز هایی هستند؟

نکات خرید سرور که قبل از خرید باید به آن توجه کنید

همانند نگهداری شبکه در خرید سرور نیز باید چند نکته را مد نظر قرار بدهید که این نکات را در “راهنمای خرید سرور” برای شما شرح خواهیم داد. به یاد داشته باشید که این موارد بسیار مهم هستند و قبل از اقدام به خرید سرور لازم است که به آن ها توجه کنید.

سرور را برای چه کاری می خواهیم

اول از همه باید ببینیم دقیقا با این سرور می خواهیم چه کار کنیم؟ مثلا ممکن است بخواهیم میزبانی یک سایت را روی سرور خود داشته باشیم یا اینکه یک شبکه محلی راه اندازی کنیم و … موارد دیگری که بی شمار هستند. بسته به نیاز شما ویژگی های سرور شما باید متفاوت باشد و باید به این موضوع توجه لازم را داشته باشید.

چند کاربر قرار است در شبکه به سرور وصل شوند؟

با توجه به طراحی فنی سرور ها، تعداد کاربرانی که می توانند به یک سرور متصل شوند متفاوت است. پس شما قبل از اینکه یک سرور خریداری کنید باید بدانید که در 2 الی 3 سال آینده، چند کاربر قرار است به سرور شما متصل شوند.

فضای فیزیکی سرور را در نظر بگیرید

با وجود اینکه یکسری شرکت ها هستند که خودشان خدمات هاست و سرور را ارائه می دهند، برای شرکت های بزرگ معمولا لازم است که در خود شرکت فضایی برای سرور ها در نظر گرفته شود که این موضوع بر اساس نوع کاری که قرار است با سرور انجام شود متفاوت است.

به هزینه ای که قرار است پرداخت شود توجه کنید

کار ما در راهنمای خرید سرور این است که کاری کنیم شما با کمترین هزینه به بهترین سرور برسید که جوابگوی نیاز های شما باشد. پس در نظر داشته باشید که اگر مثلا می خواهید یک فروشگاه اینترنتی کوچک یا کسب و کاری کوچک راه بیندازید، لازم نیست که مثلا یک سرور اختصاصی گران قیمت تهیه کنید که نه بودجه کافی برای آن داشته باشید و نه اینکه فروشتان در حدی نباشد که بتوانید هزینه هایش را جبران کنید. یا بالعکس یک شرکت بسیار بزرگ که برند مشهوری به حساب می آید نباید مثلا از یک فضای میزبانی اشتراکی استفاده کند که پاسخگوی کلاینت های شرکت نباشد.

از برند های معتبر برای خرید سرور استفاده کنید

برند های زیادی هستند که سرور در اختیار شما قرار می دهند اما به راستی کدام برند ها در این زمینه بهترین هستند؟ پیشنهاد ما به شما برند های Lenovo، IBM، DELL، HP و Cisco است که به احتمال زیاد نام یکی از آن ها را حداقل ا به حال شنیده اید و شاید نمی دانستید که این شرکت ها سرور هم ارائه می دهند.

راهنمای خرید سرور فیزیکی (Rack / Blade) برای سازمان‌ها

در بعضی سازمان‌ها، به‌خصوص جایی که دیتا و زیرساخت باید داخل سازمان باقی بماند (بانک‌ها، سازمان‌های دولتی، شرکت‌های بزرگ)، بهترین گزینه خرید سرور فیزیکی و استقرار آن در اتاق سرور یا دیتاسنتر داخلی است.

دو فرم اصلی سرور فیزیکی عبارت‌اند از:

• Rack Server:
  سرورهایی که داخل رک استاندارد ۱۹ اینچی نصب می‌شوند و برای اغلب شرکت‌ها انتخاب رایج‌تری هستند.

• Blade Server:
  چندین سرور نازک که داخل یک شاسی مشترک قرار می‌گیرند و برای دیتاسنترهای بزرگ و پردازش‌های سنگین استفاده می‌شوند.

نکات کلیدی در راهنمای خرید سرور فیزیکی:

• زیرساخت اتاق سرور:
  برق پایدار (ترجیحاً UPS و ژنراتور)، سیستم خنک‌کننده، کنترل دما و رطوبت، دسترسی فیزیکی کنترل‌شده.

• قابلیت ارتقا:
  تعداد اسلات‌های RAM، تعداد Bayهای دیسک، امکان افزودن CPU دوم یا کارت شبکه‌های بیشتر را حتما چک کنید.

• مدیریت از راه دور (iLO / iDRAC / IPMI):
  سرورهایی که قابلیت Remote Management دارند، در نگهداری و عیب‌یابی به شدت به نفع تیم IT هستند.

• برند و گارانتی:
  در سرور فیزیکی حتما سراغ برندهای معتبر مثل HPE، Dell، Lenovo، Cisco و IBM بروید تا هم قطعه جایگزین همیشه در دسترس باشد و هم گارانتی و خدمات پس از فروش قابل‌اتکا داشته باشید.

سرور فیزیکی زمانی منطقی است که شما زیرساخت مناسب برای نگهداری آن را داشته باشید و سیاست سازمان‌تان ذخیره‌سازی داده‌ها در داخل سازمان باشد؛ در غیر این‌صورت، سرویس‌های ابری یا Colocation اغلب انتخاب به‌صرفه‌تری هستند.

بررسی مشخصات سخت‌افزاری سرور

زمانی که قصد خرید سرور دارید، انتخاب درست مشخصات سخت‌افزاری اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر سخت‌افزار سرور متناسب با نیاز سازمان شما نباشد، در آینده با مشکلاتی مانند کندی سرویس‌ها، Downtime و هزینه‌های سنگین ارتقا مواجه خواهید شد. در ادامه مهم‌ترین اجزای سخت‌افزاری سرور را بررسی می‌کنیم:

---

1. پردازنده (CPU)

• قلب تپنده هر سرور پردازنده آن است. تعداد هسته‌ها (Cores) و سرعت پردازش (Clock Speed) تعیین می‌کند که سرور تا چه حد می‌تواند درخواست‌های همزمان کاربران را پاسخ دهد.

• نکات مهم در انتخاب CPU:

  • برای شرکت‌های کوچک یا وب‌سایت‌های ساده، پردازنده‌های 4 تا 8 هسته‌ای کافی است.

  • برای سازمان‌های بزرگ، فروشگاه‌های اینترنتی پرترافیک یا دیتابیس‌های حجیم، پردازنده‌های چندسوکتی (Dual/Quad Socket) با 16 تا 64 هسته توصیه می‌شود.

  • پردازنده‌های سری Intel Xeon و AMD EPYC از محبوب‌ترین گزینه‌ها هستند.

---

2. حافظه (RAM)

• RAM تعیین می‌کند که چند سرویس همزمان روی سرور بدون افت سرعت قابل اجراست.

• نکات مهم:

  • برای سایت‌های کوچک: حداقل 8GB RAM.

  • برای شبکه‌های سازمانی یا مجازی‌سازی (Virtualization): حداقل 32GB RAM.

  • برای اپلیکیشن‌های حجیم یا دیتابیس‌های سنگین: از 64GB تا چند ترابایت RAM موردنیاز است.

  • بهتر است از حافظه‌های ECC (Error-Correcting Code) استفاده کنید که خطاهای حافظه را کاهش داده و پایداری سیستم را افزایش می‌دهد.

---

3. فضای ذخیره‌سازی (Storage)

• نوع و ظرفیت حافظه ذخیره‌سازی یکی از مهم‌ترین عوامل در سرعت و پایداری سرور است.

• SSD vs HDD:

  • SSD (Solid State Drive): سرعت بسیار بالا در خواندن و نوشتن داده‌ها، مناسب برای دیتابیس‌ها و وب‌سایت‌های پرترافیک.

  • HDD (Hard Disk Drive): ظرفیت بالا با هزینه کمتر، مناسب برای آرشیو و ذخیره‌سازی داده‌های کم‌مصرف.

  • بسیاری از شرکت‌ها ترکیبی از SSD (برای سیستم عامل و اپلیکیشن‌ها) و HDD (برای آرشیو و Backup) استفاده می‌کنند.

• RAID Configuration: برای افزایش امنیت و پایداری داده‌ها، توصیه می‌شود از RAID (مثل RAID 1 یا RAID 10) استفاده شود.

---

4. کارت شبکه و پهنای باند

• کیفیت و سرعت کارت شبکه سرور تعیین می‌کند که کاربران با چه سرعتی بتوانند به سرویس‌ها دسترسی داشته باشند.

• نکات مهم:

  • حداقل از کارت شبکه‌های 1Gbps استفاده کنید.

  • برای شرکت‌های بزرگ یا پروژه‌های حساس، کارت شبکه‌های 10Gbps یا بالاتر توصیه می‌شود.

  • استفاده از کارت شبکه دوگانه (Dual NIC) باعث افزایش پایداری و جلوگیری از قطع ارتباط می‌شود.

---

5. قابلیت ارتقا در آینده

• یکی از اشتباهات رایج خریداران این است که سروری با مشخصات محدود تهیه می‌کنند و در آینده مجبور به تعویض کامل آن می‌شوند.

• نکات مهم برای آینده‌نگری:

  • بررسی کنید که مادربرد سرور تا چه میزان RAM را پشتیبانی می‌کند.

  • آیا امکان افزودن CPU دوم یا کارت شبکه اضافی وجود دارد؟

  • تعداد اسلات‌های خالی برای هارد و SSD را بررسی کنید.

  • سرورهایی که قابلیت ارتقا دارند (مثل Rack Servers یا Blade Servers) گزینه‌های مناسبی برای کسب‌وکارهای در حال رشد هستند.

شرایط خوب نگهداری از سرور را تامین کنید

سرور ها کامپیوتر هایی هستند که در حال انجام کار های بسیار مهمی برای شما می باشند. پس مراقبت از آن ها را باید در دستور کار قرار دهید. سرور ها باید از گرما دور باشند و تا جایی که می توانید باید از سیستم های خنک کنند برای سرور ها استفاده کنید. شرایط مساعد محیطی برای سرور ها بین دمای 18 الی 20 درجه سانتی گراد است و سرور ها باید کلا از رطوبت هم به دور باشند تا سخت افزار های آن ها دچار آسیب نشود.

جمع‌بندی مشاوره‌ای

انتخاب و خرید سرور تصمیمی نیست که تنها بر اساس قیمت یا برند گرفته شود؛ بلکه باید بر پایه نیازهای واقعی فعلی و آینده کسب‌وکار شما انجام شود. اگر سرور بیش از حد ضعیف انتخاب کنید، در کوتاه‌مدت با مشکلاتی مثل کندی، قطعی و کاهش بهره‌وری مواجه خواهید شد. اگر هم سرور بسیار پرقدرت و گران تهیه کنید، هزینه‌ای اضافی بدون بازگشت سرمایه به سازمان تحمیل می‌شود.

بنابراین توصیه می‌شود قبل از هر اقدامی، به این سه نکته کلیدی توجه کنید:

1. تعداد کاربران فعلی و پیش‌بینی‌شده در آینده.
2. نوع سرویس‌هایی که قرار است روی سرور اجرا شوند (وب‌سایت، دیتابیس، اپلیکیشن‌ها، مجازی‌سازی و …).
3. بودجه و توانایی نگهداری از سرور در بلندمدت.

در نهایت، بهترین تصمیم زمانی گرفته می‌شود که با کارشناسان شبکه و زیرساخت مشورت کنید. مشاوران متخصص می‌توانند بر اساس نیازهای فنی، شرایط کسب‌وکار و چشم‌انداز رشد شما، بهترین گزینه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری را معرفی کنند.

تیم کامکو آماده است تا در انتخاب، خرید و نگهداری سرور همراه شما باشد و اطمینان دهد که سرمایه‌گذاری شما در زیرساخت شبکه، پایدار، ایمن و مقرون‌به‌صرفه خواهد بود.