
امنیت شبکه چیست؟ چطور شبکه خود را ایمن کنیم
احتمالا مبحث امنیت شبکه را تا به حال با آن موجه شده اید. اما امنیت شبکه چیست؟ مسلما می دانید که امنیت شبکه خودش به خودی خود یک علم محسوب می شود و خیلی ها هم هستند که در این زمینه فعالیت می کنند و به نظر همه آن ها هم، یک زمینه پیچیده برای کار کردن می باشد. در این مقاله قصد داریم به سراغ این مفهوم برویم و دریابیم که به طور کلی امنیت شبکه چیست و چه کار هایی می توانیم انجام دهیم که امنیت شبکه را تضمین کنیم. البته ناگفته نماند که موضوع امنیت شبکه چیزی نیست که بشود آن را در یک مقاله آموزش داد و هیچ انتهایی هم برای آن در نظر گرفته نشده است. اما بد نیست کمی بیشتر با مفهوم امنیت شبکه چیست آشنا بشویم. با ما همراه باشید.
در این مطلب با چه مواردی آشنا می شویم ؟
Table of Contents
Toggleامنیت شبکه چیست
ساختار یک شبکه برای مفهوم امنیت شبکه چیست ، امروزه بسیار پیچیده می باشد و محیط آن همواره در حال تغییر است. همیشه هم مهاجمانی وجود دارند که تلاش می کنند راه جدیدی برای نفوذ به شبکه پیدا کنند و از آسیب های آن بهره ببرند. این آسیب ها ممکن است در بخش های زیادی از شبکه از جمله برنامه ها، دیتا ها، سخت افزار ها، کاربران و مکان ها وجود داشته باشد. اینجاست که موضوع امنیت شبکه و اینکه امنیت شبکه چیست صحبتش به میان می آید. به همین دلیل است که پشتیبانی شبکه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چون یکی از اصلی و مهم ترین کارهایی که در پشتیبانی شبکه انجام می شود نظارت بر امنیت شبکه است.
امروزه بسیاری از ابزار ها و برنامه ها برای مدیریت شبکه مورد استفاده قرار می گیرند تا این آسیب ها به حداقل برسد و به گونه ای بشود آن ها را کنترل کرد. قبل از اینکه به سراغ راه و روش های امنیت شبکه برویم و صحبت را تخصصی تر کنیم، می خواهیم با “مفهوم امنیت شبکه” بیشتر آشنا بشویم و ببینیم از کجا آمده است و هدف آن چیست.
مفهوم امنیت شبکه
امنیت شبکه چیست ؟ امنیت شبکه یک اصطلاح گسترده است و مفهوم آن به چند چیز مختلف دلالت می کند. این مفهوم شامل بسیاری از فناوری ها، سخت افزار ها و پروسه های مختلف می شود. امنیت شبکه(Network Security) به طور کلی، به مجموعه ای از قوانین و تنظیماتی می گویند که برای حفاظت از امنیت، یکپارچگی، محرمانه بودن و دسترسی شبکه ها دیتا های کامپیوتری با استفاده از نرم افزار ها و سخت افزار های مختلف، طراحی شده اند. در تعریف دیگر اگر بخواهیم بگوییم امنیت شبکه چیست باید بگوییم، امنیت شبکه به محافظت از زیر ساخت های زیربنایی شبکه در برابر دسترسی های غیر مجاز، سوء استفاده از اطلاعات و یا سرقت اطلاعات است. این موضوع شامل ساخت یک زیربنا برای دستگاه ها، برنامه ها و کاربران به شیوه امن و حفاظت شده است. در مقالات قبلی به شما گفتیم که اگر شبکه برای چند دقیقه قطع شود می تواند چه خسارت هایی را به بار بیاورد .برای همین هم انجام اقدامات امنیتی برای شبکه بسیار لازم و ضروری است. مهم نیست که این موضوع برای چه شرکت و چه سازمانی باشد، اطلاعات همه سازمان ها مهم هستند و باید برای امنیت آن ها تدابیر امنیتی ارائه بشود.
- البته باید به این موضوع هم توجه داشت که اگر شما از یک شبکه کامپیوتری استفاده می کنید و از نظر سخت افزاری و یا نرم افزاری دچار باگ و یا حفره در شبکه خود هستید؛ شما در خطر حمله به شبکتون هستید برای جلوگیری از به حقیقت پیوستن این مسئله باید از پشتیبانی شبکه های کامپیوتری مناسبی برخوردار باشید.
پایه و اساس امنیت شبکه چیست ؟
امنیت شبکه چند لایه دفاعی را در لبه و داخل شبکه با یکدیگر ترکیب می کند. هرکدام از این لایه ها کار مخصوص به خودشان را بر عهده دارند. به این صورت که کاربران شبکه می توانند به راحتی به شبکه دسترسی داشته باشند، اما این لایه ها باید از ورود غیر مجاز جلوگیری کنند تا جلوی افراد مخرب که قصد سوء استفاده از شبکه دارند را بگیرند. این لایه ها باید هر تهدیدی را شناسایی کنند و اقداماتی برای رفع این تهدید ها انجام بدهند. یکی از خدماتی که در خدمات پشتیبانی شبکه و سخت افزار کامکو ارائه می شود دقیقا همین است: چجلوگیری از ورود افراد غیر مجاز و ناشناس به شبکه و همچنین برقراری و حفظ امنیت شبکه.
مهمترین اساس و مبانی شبکه
- محافظت: اولین نکته و در عین حال مهمترین نکته در نگهداری شبکه، محافظت کردن از آن است. شما باید تمامی سیستم های خود را در بالاترین سطح امنیت قرار دهید.
- تشخیص: حال که شبکه را راه اندازی کرده اید باید به طور منظم آن را بررسی و چک کنید تا اگر مشکلی وجود داشت، در همان مراحل ابتدایی تشخیص داده شود و جلوی آسیب دیدن به شبکه سریعا گرفته شود.
- اقدام: این موضوع باید هرچه سریعتر صورت بگیرد. بعد از اینکه تشخیص مشکل انجام شد سریعا باید برای رفع تهدیدات و مشکلات اقدام کنید.
مهمترین المان های امنیت شبکه
امنیت شبکه سه المان مهم دارد که به اختصار به آن ها CIA می گویند که هرکدام از حروف این کلمه اختصاری به ترتیب موارد Confidentiality (اطمینان)، Integrity (تمامیت) و Availability (قابل دسترسی) را شامل می شود. درباره هرکدام از این موارد توضیح مختصری به شما خواهیم داد:
- Confidentiality: به تمامی کار هایی گفته می شود که برای شبکه انجام می دهیم تا جلوی دسترسی های غیر مجاز به اطلاعات سیستم را بگیریم.
راهکارها و ابزارها:
- استفاده از رمزنگاری (Encryption): مانند TLS/SSL برای حفاظت از دادههای انتقالی در شبکه.
- مدیریت دسترسی (Access Control): تعریف سطح دسترسی بر اساس نقش افراد در سازمان.
- احراز هویت چندعاملی (MFA): اضافه کردن لایههای امنیتی بیشتر برای ورود کاربران.
- مراقبت از دادههای فیزیکی: مانند ذخیره سرورها در مکانهای امن با سیستمهای قفل دیجیتال.
مثال کاربردی: رمزنگاری ایمیلها یا فایلهایی که در شبکه به اشتراک گذاشته میشوند تا فقط افراد مجاز بتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند.
- Integrity: تمامی اقداماتی که ما را مطمئن می سازند که اطلاعات به صورت درست و آن طور که باید انتقال پیدا کنند و دیتا ها های ارسال شده، بدون تغییر به مقصد برسند.
راهکارها و ابزارها:
- استفاده از هشینگ (Hashing): برای اطمینان از صحت دادهها. مانند الگوریتمهای SHA یا MD5.
- امضاهای دیجیتال (Digital Signatures): برای تضمین صحت و اعتبار ارسالکننده داده.
- کنترل نسخه (Version Control): برای جلوگیری از تغییرات غیرمجاز در فایلها یا دادهها.
مثال کاربردی: هنگام انتقال فایلهای حساس، هش فایل بررسی میشود تا مطمئن شویم محتوا در طول انتقال دستکاری نشده است.
- Availability: به تمامی کار هایی گفته می شود که باعث می شود شبکه همیشه و در هر زمانی در دسترس باشد و بدون مشکل کار کند.
راهکارها و ابزارها:
- استفاده از سیستمهای پشتیبان (Backup): برای بازیابی اطلاعات در صورت بروز خطا یا حمله.
- شبکههای توزیعشده (CDN): کاهش فشار بر یک سرور و جلوگیری از اختلالات.
- سیستمهای UPS و برق اضطراری: برای جلوگیری از قطعیهای ناگهانی.
- حفاظت در برابر حملات DDoS: با استفاده از ابزارهایی مانند Cloudflare یا سیستمهای تشخیص ترافیک غیرعادی.
- مانیتورینگ شبکه: نظارت مداوم بر عملکرد سیستمها و شناسایی مشکلات قبل از بروز اختلال.
مثال کاربردی: اطمینان از اینکه سرورهای وبسایتهای حیاتی در مواقع بحرانی مانند فروش ویژه یا رویدادهای مهم آنلاین دچار قطعی نمیشوند.
| ویژگی | Confidentiality (محرمانگی) | Integrity (تمامیت) | Availability (دسترسپذیری) |
|---|---|---|---|
| هدف اصلی | جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به اطلاعات. | اطمینان از عدم تغییر یا دستکاری اطلاعات در طول انتقال یا ذخیرهسازی. | تضمین دسترسی مستمر به اطلاعات و منابع شبکه. |
| روشهای معمول | رمزنگاری، کنترل دسترسی، احراز هویت چندعاملی. | هشینگ، امضاهای دیجیتال، کنترل نسخه. | پشتیبانگیری، استفاده از UPS، مقابله با حملات DDoS. |
| مثال کاربردی | رمزنگاری ایمیلها برای حفاظت از اطلاعات حساس. | بررسی هش فایلها پس از انتقال دادهها. | تضمین عملکرد مداوم سرورها در زمان اوج ترافیک. |
| تهدیدهای رایج | دسترسی غیرمجاز، حملات فیشینگ، سرقت اطلاعات. | تغییرات غیرمجاز، دستکاری دادهها، حملات Man-in-the-Middle. | قطعی برق، حملات DDoS، خرابی تجهیزات شبکه. |
| تأثیر بر کاربر نهایی | حفظ حریم خصوصی کاربران. | اطمینان از دریافت اطلاعات صحیح و دقیق. | امکان استفاده مداوم از خدمات و منابع شبکه. |
| اولویت در محیطهای خاص | سازمانهای مالی و پزشکی با دادههای حساس. | انتقال دادههای حیاتی در سیستمهای نظامی و بانکی. | خدمات آنلاین و وبسایتهای حیاتی با نیاز به دسترسپذیری بالا. |
اقداماتی برای ایمن کردن شبکه
نصب Firewall
فایروال به معنی دیوار آتش، یک برنامه امنیتی در شبکه است که رفت و آمد ورودی و خروجی شبکه را بررسی می کند و بر اساس ضابطه های امنیتی تصمیم می گیرد که چه ترافیکی را مجاز به ورود کند یا جلوی کدام یک را بگیرد و دسترسی آن را مسدود کند.
IPS
آی پی اس یا سیستم جلوگیری از نفوذ ترافیک شبکه را به طور کامل اسکن می کند تا حملات مخرب را شناسایی و مسدود کند. این آی پی اس ها این کار را با همبستگی مقادیر زیادی از اطلاعات مخرب جهانی انجام می دهند تا بتوانند جلوی فعالیت های مخرب را در شبکه بگیرند. آن ها با این کار از پیشرفت Malware ها و فایل های مشکوک در سراسر شبکه جلوگیری می کنند تا احتمال حمله آسیب به سیستم را به حداقل برسانند.
Workload یا امنیت بار کاری
این سیستم از بار ها و کار هایی که در محیط های مختلف در حال جا به جایی و انجام هستند، حفاظت می کنند. این حجم کاری توزیع شده دارای سطوح حمله بزرگ تری است که باید بدون تاثیر گذاری بر روند انجام کسب و کار ایمن شود.
آنتی ویروس ها
شاید آشنا ترین روش برای عموم مردم همین باشد اما آنتی ویروس های شبکه ممکن است کمی کارشان با آنتی ویروس های ویندوز فرق کند. این آنتی ویروس ها در بربر طیف وسیعی از بدافزار ها مانند ویروس ها، باج افزار ها، کرم ها و تروجان ها محافظت می کنند. بهترین آنتی ویروس هم آن آنتی ویروسی هستش که نه تنها فایل ها را هنگام ورود به شبکه، بلکه به طور مداوم آن ها را اسکن و ردیابی می کند.
تهدیدات در مقابل امنیت شبکه
1. حملات DDoS (Distributed Denial of Service)
حملات DDoS با ارسال حجم عظیمی از درخواستها به سرور یا شبکه، موجب اختلال در عملکرد آنها میشود و دسترسی کاربران قانونی را محدود میکند.
راههای مقابله:
- استفاده از فایروالهای پیشرفته با قابلیت تشخیص الگوهای غیرعادی ترافیک.
- استفاده از شبکه توزیع محتوا (CDN) برای کاهش فشار بر یک نقطه.
- بهرهگیری از سیستمهای تشخیص و جلوگیری از نفوذ (IDS/IPS) برای شناسایی و مسدودسازی ترافیک مخرب.
2. بدافزارهای پیچیده (Advanced Malware)
بدافزارهای پیچیده شامل انواع ویروسها، باجافزارها (Ransomware)، و تروجانهایی هستند که میتوانند اطلاعات حساس را سرقت کنند یا سیستم را بهطور کامل مختل کنند.
راههای مقابله:
- نصب آنتیویروسهای قوی و بهروز برای شناسایی بدافزارهای جدید.
- بهروزرسانی منظم سیستمها و نرمافزارها برای رفع حفرههای امنیتی.
- آموزش کارکنان برای شناسایی ایمیلهای مشکوک و لینکهای مخرب.
3. حملات فیشینگ (Phishing Attacks)
فیشینگ حملهای است که هکرها از طریق ایمیل یا پیامهای جعلی، اطلاعات حساس مانند رمز عبور یا اطلاعات کارت اعتباری کاربران را سرقت میکنند.
راههای مقابله:
- استفاده از احراز هویت چندعاملی (MFA) برای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز.
- استفاده از فیلترهای ایمیل برای مسدود کردن ایمیلهای اسپم و فیشینگ.
- آموزش کارکنان درباره نحوه شناسایی ایمیلهای جعلی و اجتناب از کلیک روی لینکهای ناشناس.
4. حملات Zero-Day
حملات Zero-Day از آسیبپذیریهایی استفاده میکنند که هنوز توسط سازندگان نرمافزار شناسایی و برطرف نشدهاند.
راههای مقابله:
- مانیتورینگ مداوم شبکه با استفاده از ابزارهای پیشرفته برای شناسایی رفتارهای غیرعادی.
- بهروزرسانی خودکار نرمافزارها برای کاهش زمان آسیبپذیری.
- اجرای نرمافزارها در محیطهای ایزوله برای کاهش خطرات.
5. مهندسی اجتماعی (Social Engineering)
مهندسی اجتماعی شامل فریب کاربران برای ارائه اطلاعات حساس از طریق تماس تلفنی، ایمیل، یا پیام است.
راههای مقابله:
- ایجاد سیاستهای امنیتی قوی برای الزام کاربران به رازداری.
- آموزش کاربران برای برخورد مناسب با تماسها و پیامهای مشکوک.
- استفاده از ابزارهای نظارتی برای شناسایی فعالیتهای غیرعادی.
این مطلب رو به اشتراک بگذار...
امنیت شبکه از اطلاعات حساس سازمان و کاربران در برابر دسترسیهای غیرمجاز، حملات سایبری، و سرقت دادهها محافظت میکند و تضمین میکند که شبکه همیشه در دسترس و قابلاعتماد باشد.
برای بهبود امنیت شبکه میتوان از ابزارهایی مانند فایروال، آنتیویروس، احراز هویت چندعاملی (MFA)، و مانیتورینگ مداوم استفاده کرد. همچنین آموزش کاربران درباره تهدیدات سایبری نیز بسیار مؤثر است.
امنیت شبکه به محافظت از زیرساختهای شبکه مانند روترها، سوئیچها، و سرورها میپردازد، در حالی که امنیت اطلاعات بر حفاظت از دادهها، چه در حال انتقال و چه در حال ذخیرهسازی، تمرکز دارد
فارسی
English


